του Ειδικού Συνεργάτη
Ας υποθέσουμε ότι έχεις ένα χρηματικό ποσό και υπολογίζεις ότι θα ζήσεις από αυτό όλο το 2025. Τι θα έκανες αν σου τελείωναν τα χρήματα ήδη από το καλοκαίρι; Πιθανότατα θα δανειζόσουν για να επιβιώσεις. Πως θα σου φαινόταν αν την επόμενη χρονιά τα χρήματα σου τελείωναν ακόμη νωρίτερα και άρα έπρεπε να δανειστείς ακόμη περισσότερα; Και τι θα γινόταν αν αυτό επαναλαμβανόταν κάθε χρόνο, μεγαλώνοντας το χρέος που ήδη έχεις και που αναπόφευκτα κάποια στιγμή θα βρεις μπροστά σου;
Η παραπάνω κατάσταση είναι μια ακριβής περιγραφή της σχέσης ανθρωπότητας και Γης. Μόνο που ο δανειστής είναι η Γη και τα χρήματα οι φυσικοί της πόροι.
Τι είναι η Ημέρα Υπέρβασης Γης ;
Κάθε χρόνο το δίκτυο Global Footprint Network υπολογίζει και καθορίζει την λεγόμενη Ημέρα Υπέρβασης της Γης. Πρόκειται για την ετήσια ημερομηνία κατά την οποία η κατανάλωση φυσικών πόρων από την ανθρωπότητα ξεπερνά το βιώσιμο επίπεδο, το επίπεδο δηλαδή που ο πλανήτης έχει την δυνατότητα να αναπληρώνει φυσικά. Για το 2025 λοιπόν, η Ημέρα Υπέρβασης ήταν η 24η Ιουλίου.
Μόνο που σε αυτή την περίπτωση η υπέρβαση δεν σηματοδοτεί κάποια επιτυχία, αλλά έναν συναγερμό. Το ορόσημο της 24ης Ιουλίου σηματοδότησε για το 2025 την τελευταία ημέρα που η ανθρωπότητα στηρίχθηκε στις δυνάμεις της και η 25η την πρώτη μέρα που άρχισε ή μάλλον συνέχισε, από εκεί που είχε μείνει πέρυσι, να ενισχύει το περιβαλλοντικό χρέος της.
Τι συμβαίνει σε Ελλάδα-Ε.Ε.;
Φωτογραφία από: Global Footprint Network 2025, www.overshootday.org and www.footprintnetwork.org.
Κάποιος θα μπορούσε να υποθέσει πως, μιας και τα στοιχεία είναι παγκόσμια, τα πράγματα για την Ε.Ε. αλλά και για την Ελλάδα θα είναι καλύτερα. Άλλωστε η πράσινη μετάβαση αποτελεί πλέον σταθερό σημείο αναφοράς στον πολιτικό και θεσμικό λόγο, με ψηφίσματα και στόχους . Όμως θα έκανε λάθος. Όπως φαίνεται στο παραπάνω σχήμα αν η ανθρωπότητα συνολικά, κατανάλωνε με τον ρυθμό της Ελλάδας, η Ημέρα Υπέρβασης της Γης θα ήταν η 25η Μαΐου. Για τις χώρες της Ε.Ε. η αντίστοιχη μέρα θα ήταν 29 Απριλίου.
Ο δρόμος προς την βιώσιμη ανάπτυξη
Γενικότερα είναι φανερό πως η ολοένα ανισόρροπη σχέση των ανθρώπινων «αναγκών» με το διαθέσιμο απόθεμα του πλανήτη, δεν είναι τυχαία. Είναι προϊόν του τρόπου με τον οποίο έχει οργανωθεί η παραγωγή και η κατανάλωση παγκοσμίως. Ο στόχος είναι η αύξηση της παραγωγής με κάθε κόστος, ειδικά αν αυτό το κόστος είναι περιβαλλοντικό και όχι οικονομικό.
Αυτό όμως δεν σημαίνει η βλάβη είναι μη αναστρέψιμη, ούτε ότι συγκεκριμένες καίριες πολιτικές δεν θα έχουν επίδραση. Το ίδιο δίκτυο σημειώνει ότι η τιμολόγηση του άνθρακα με μια τιμή στα 100$ ανά τόνο εκπομπών θα είχε σημαντικό αντίκτυπο. Μάλιστα, συμπληρωματικά με τον περίπου διπλασιασμό του ποσοστού ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (Α.Π.Ε.), θα μετατόπιζαν την Ημέρα Υπέρβασης Γης σχεδόν τρεις μήνες προς την θεμιτή κατεύθυνση.
Η Υπέρβαση ως προειδοποίηση
Το βαθύτερο πρόβλημα, του οποίου η Ημέρα Υπέρβασης Γης είναι μια συμβολική απεικόνιση, είναι όσο σύνθετο όσο και κομβικό. Το σίγουρο είναι πως η λύση του δεν είναι εύκολη και απαιτεί θυσίες. Αλλά, ακόμα και οι ατομικές αλλαγές δεν θα έχουν μεγάλο αντίκτυπο, χωρίς την ύπαρξη της κατάλληλης νομοθεσίας, δηλαδή συστημικών πολιτικών που θα επιτρέψουν μια πραγματική ενεργειακή μετάβαση.
Το στοίχημα πλέον δεν είναι αν θα αλλάξουμε, αλλά πόσο γρήγορα μπορούμε να το κάνουμε και αν η ζημιά που έχει προκληθεί είναι ακόμη στο επίπεδο της αναστρέψιμης ή όχι. Και πάνω σε αυτό το πλαίσιο η καθυστέρηση της Ημέρας Υπέρβασης Γης έρχεται ως ένας ευρύτερος στόχος. Ένας στόχος που θα αποτελέσει το αποτύπωμα μιας σειράς μικρών αλλά ουσιαστικών παρεμβάσεων, οι οποίες αθροιστικά μπορούν να αλλάξουν τη φορά του χρόνου και μπορούν να χαρίσουν στην Γη αλλά και στις μελλοντικές γενιές όλα αυτά που, αυτή την στιγμή, τους κλέβουμε.
Πηγή: energypress.gr
