Από τη Μικρά Ασία στη Θεσσαλονίκη 

Από τη Μικρά Ασία στη Θεσσαλονίκη 

- in Θεσσαλονίκη, Πρώτη σελίδα
Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Από τη Μικρά Ασία στη Θεσσαλονίκη 

Η οπτικοποίηση ανεκτίμητων στοιχείων δείχνει στον επισκέπτη με κατανοητό τρόπο την πορεία των προσφύγων, το προφίλ τους, αλλά και την εγκατάστασή τους στη Θεσσαλονίκη η έκθεση «Από τη Μικρά Ασία στη Θεσσαλονίκη: Η Αναγέννηση μιας πόλης», η οποία φιλοξενείται στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης. 

Για πρώτη φορά αναδεικνύεται μέσα από αυτή την έκθεση το προφίλ των προσφύγων που ήρθαν στη Θεσσαλονίκη το 1922, ενώ καταγράφεται και η συνολική εικόνα των τόπων προέλευσής τους.  Από τα δημογραφικά στοιχεία που αναδεικνύει η έκθεση, μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι ηλικιακές ομάδες.  

Η έκθεση χωρίζεται σε τρεις ενότητες:  

  • η πρώτη μελετά τον τόπο καταγωγής των προσφύγων. Παρουσιάζονται οι περιοχές της Μικράς Ασίας, από τις οποίες προέρχονται οι προσφυγικές οικογένειες που κατέφυγαν στη Θεσσαλονίκη, μεταφέροντας τα πολιτιστικά στοιχεία των χαμένων πατρίδων. Αναδεικνύεται η ιστορία και ο πολιτισμός των τόπων αυτών μέσα από ιστοριογραφικό και φωτογραφικό υλικό. Από την έρευνα προέκυψε ότι πρόκειται για πάνω από 500 τόπους από τη Θράκη, τον Πόντο, τη δυτική, τη νότια και την κεντρική Μικρά Ασία. Η κατεστραμμένη από την πυρκαγιά του 1917 Θεσσαλονίκη υποδέχθηκε έναν τεράστιο αριθμό προσφύγων από τη Μικρά Ασία, μετά το 1922 και την υποχρεωτική ανταλλαγή των πληθυσμών. 
  • η δεύτερη την εγκατάστασή τους στη Θεσσαλονίκη. Αναπτύσσεται το χρονικό της έλευσης των προσφύγων στην κατεστραμμένη πόλη, τα χαρακτηριστικά που έφεραν από τις πατρίδες τους και οι δυσκολίες που συνάντησαν. Αρχικά στεγάστηκαν σε πρόχειρους καταυλισμούς και κάθε είδους διαθέσιμη κτιριακή υποδομή. Στην έκθεση παρουσιάζονται τα κοινωνικά και επαγγελματικά χαρακτηριστικά των προσφύγων που καταγράφηκαν όταν έφθασαν στην πόλη. 
  • η τρίτη την αναγέννηση της πόλης με τη συμβολή των προσφύγων. Με κρατική παρέμβαση οι πρόσφυγες εγκαταστάθηκαν είτε εντός των κτιρίων που εγκατέλειψαν οι Οθωμανοί – κυρίως στην περιοχή της Άνω Πόλης- είτε κατά κύριο λόγο σε νέους οικιστικούς σχηματισμούς, που δημιουργήθηκαν μέσα από διαφορετικές διαδικασίες και μηχανισμούς περιμετρικά από τα τότε όρια της πόλης. Το πρόγραμμα οικιστικής αποκατάστασης των προσφύγων ισοδυναμούσε με μια τεράστια οικιστική επέκταση, ιδιαίτερα στα ανατολικά της πόλης, στην Τούμπα και την Καλαμαριά. 

Το υλικό για τις δύο πρώτες ενότητες βασίζεται στη μελέτη και την εκθεσιακή απόδοση στοιχείων που περιέχονται σε δώδεκα τόμους αρχειακών τεκμηρίων, οι οποίοι φυλάσσονται στο Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης και αποτελούν την πρώτη καταγραφή των προσφύγων, που κατέφυγαν στη Θεσσαλονίκη. Η τρίτη ενότητα βασίζεται σε προγενέστερες έρευνες και μελέτες, οι οποίες για πρώτη φορά παρουσιάζονται συνολικά και συνοδεύονται από χαρτογραφικό, φωτογραφικό και άλλο εποπτικό υλικό. 

Την έκθεση οργάνωσε η «Parallaxi», στο πλαίσιο της δράσης της «Η Θεσσαλονίκη Αλλιώς», σε συνεργασία με τον Οργανισμό Μεγάρου Μουσικής, τον Δήμο Θεσσαλονίκης, το Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης, το Τμήμα Αρχιτεκτόνων Πολυτεχνικής Σχολής του Α.Π.Θ, με τη συνεργασία του

Ιδρύματος Heinrich Böll Stiftung και του Κέντρου Πολιτισμού της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας. 

Για τη διοργάνωσή της εργάστηκε για έναν ολόκληρο χρόνο πλήθος ανθρώπων. Την έρευνα, την οργάνωση του υλικού και την επιμέλεια της έκθεσης ανέλαβαν αφιλοκερδώς οι καθηγητές του τμήματος Αρχιτεκτόνων της Πολυτεχνικής Σχολής του ΑΠΘ. 

Στην έκθεση πραγματοποιούνται ειδικές ξεναγήσεις. Η επόμενη ξενάγηση είναι προγραμματισμένη την Τρίτη 18 Οκτωβρίου 2022 στις 19:00 από τον ομότιμο καθηγητή Αρχιτεκτονικής και επιμελητή της έκθεσης Μιχάλη Νομικό. Την Πέμπτη 20 Οκτωβρίου 2022 στις 17:00 και στις 18:00 και την Τρίτη 25 Οκτωβρίου 2022 στις 17:00 και στις 18:30 ξενάγηση θα πραγματοποιήσει ο ξεναγός Ιωάννης Κιουρτσόγλου. 

Η έκθεση θα διαρκέσει μέχρι τις 15 Νοεμβρίου, στο Φουαγιέ του κτηρίου Μ2 και είναι επισκέψιμη κάθε μέρα από τις 10:00 έως και τις 20:00.